sinepil.org

Senaryosu ve yönetmenliği İsveçli yönetmen Ingmar Bergman'a ait olan etkileyici bir psikolojik drama filmi "Wild Strawberries" (Yaban Çilekleri); orjinal adıyla "Smultronstället", 1957 senesinde vizyona girdi. İsveçli aktör Victor Sjöström, İsveçli aktris Ingrid Thulin, Bergman'ın kadrolu oyuncularından Bibi Andersson ve Max von Sydow'un rol aldığı film, 'En İyi Senaryo' dalında Oscar'a aday gösterildi.
'Fahri' unvanını alacak olan Doktor Isak Borg, ömrünün yarısını birlikte geçirdiği emektarı, 'eş' gibi gördüğü yardımcısıyla birlikte yaşayan, biraz huysuz, biraz bencil; kurallarıyla kendine hükmeden yaşlı bir adamdır. Bir süredir oğlu ve geliniyle yaşayan Doktor, o akşam kendisi için düzenlenecek törene gitme planını bozar ve arabasını alıp, küçük bir gezintiye çıkmaya karar verir. Gelinini de yanına alan Doktor, yolda, yaşadığı 78 senenin hesabını, iyisiyle kötüsüyle ortaya dökecek ve tanıştığı yeni insanlar sayesinde 'bencil' yüzünü, 'huysuz' tavırlarını ve 'müdahale eden' halini tanıyacaktır.

2007 senesinde hayatını kaybeden usta yönetmen Ingmar Bergman'ın yönetmenliğini yaptığı 1968 çıkışlı sinema filmi "Skammen"in (Shame / Utanç) başrolünde iki defa Oscar'a aday gösterilen İsveçli (esasen Japonya doğumlu) aktris Liv Ullmann ve Oscar adaylığı bulunan aktör Max Von Sydow yer alıyor.
7 senedir evli müzisyen çiftin gelgit günlerini ve gözden ırak yaşadıkları adadki evlerinde geçen hayatlarını konu alan yapım, aniden çıkıveren iç savaşla farklı bir boyut alıyor. Evlerinin dibinde gerçekleşen yıkımın çift üzerindeki etkilerine yoğunlaşan Bergman, yine başarılı bir psikolojik/ drama ile karşımızda.

Eva ve Jan Rosenberg çifti, aynı orkestrada çalan, bu sayede tanışan ve 7 sene evvel dünyaevine giren bir çifttir. Bir çiftlik evinde, kendi hallerinde yaşayan çift, bahçelerinde tavuk besleyerek, arada sırada şarapla romatizm yaparak geçen sıradan günlerini, Eva'nın kadın gerginliğiyle hareketlendirip, birlikteliklerini soslandırıp, katlanabilir kıvama sokuyorlardır. Eva'nın baskın, baskıcı, midahale etmeden duramayan ve şikayetçi tavırlarının altında kalan Jan, genç kadını sakince yatıştırmayı iyi bilmekte ve bu sayede adı sanı duyulmamış bu adadaki yalnız yaşamları daha sürdürülebilir gibi görünmektedir.

Ernst Ingmar Bergman, 14 Temmuz 1914 tarihinde, Protestan rahibi Erik ve hemşire Karin'in oğlu olarak İsveç, Uppsala'da dünyaya geldi. Çocukluğunu doğduğu yerde geçiren Bergman, 16 yaşındayken Almanya'ya gitti. 1937 senesinde kaydolduğu Stockholm Üniversitesi'nde 'Sanat ve Edebiyat' okudu. Fotoğrafçılıktan, sinemaya atılan genç adam, 1943 senesinin 25 Mart'ında ilk evliliğini Else Fisher ile gerçekleştirdikten iki sene sonra boşanma kararı aldı. Aynı sene Ellen ile ikinci evliliğini gerçekleştirdi. Bu arada, Fisher'dan bir çocuk sahibi olan Bergman, sene 1946 olunca, ilk yönetmenlik deneyimini kazandı. Bir oyundan uyarlanan "Kris", 90 dakikalık bir yapımdı ve tamamiyle İsveç sınırları içerisinde çekildi. Aynı sene "Det regnar på vår kärlek" adlı sinema filminin de yönetmenliğini yapan Bergman, 1947'de "Skepp till India land"i ve 1948'de "Musik i mörker"i (Music Is My Future) yönetti. Aynı sene Nine-Christine Jönsson'un başrolünde yer aldığı "Hamnstad"ın (Liman kenti) yönetmenliğini yaptı. Bir sene sonra "Fängelse" (Prison) adlı yapımı yazıp, yöneten Bergman, bir roman uyarlaması olan "Törst" ile başarısını bir kez daha kanıtlamış, İsveç Sineması'na yepyeni bir şekil vermişti.

1950 senesinde, dört çocuk sahibi olduğu Ellen ile boşandığını açıklayan yönetmen, "Till glädje"nin hem senaristliğini, hem yönetmenliğini yaptıktan sonra "Sånt händer inte här"ın yönetmenliğini üstlendi. 1951 senesinde, Gun Grut ile dünyaevine giren Bergman, aynı sene "Sommarlek"i yönetti.
Aradan bir sene geçmişti ki, eşi Grut'un senaryosunu yazdığı komedi filmi "Kvinnors väntan"ın yönetmenliğini yapan usta yönetmen, 1953 senesinde adını Avrupa'ya duyuracak bir yapıma imza attı; "Sommaren Med Monika" (Monika ile Bir Yaz). Filmde, sonları devamlı oyuncularından biri olacak olan Harriet Andersson rol alıyordu ve bu yapımla Bergman, kadınlara olan bakış açısını ve 'kadın'dan yana olduğunu daha önce görülmemiş bir gözle, duyulmamış bir dille sunuyordu. Aynı sene yönetmen, yine Harriet'in de rol aldığı "Gycklarnas Afton"u (The Naked Night) çekti. Yönetmen, bu filmde gözümüze çarpan gezici sirke, göstericiye ve göstericinin kadınlara olan düşkünlüğü yüzünden sonsuz bir sevgiyle bağlı olduğu eski karısını bırakması ve geri dönmek isteyince karısının kazandığı 'gurur' hissi yüzünden kabul edilmemesine dikkat çekiyor. Ayrıca, bir çok filminde kullandığı 'sorgusuz, saf erkek aşkı' da dikkate değer bir başka durum.

Sinema dehası Ingmar Bergman'ın 1961 yapımı sinema filmi "Såsom i en spegel", kadrolu oyuncuları Harriet Andersson, Gunnar Björnstrand, Max von Sydow ve Lars Passgård'ı buluşturan, etkileyici bir başyapıt.
Denge sorunu olan Karin, kocası Martin, babası David ve kardeşi Minus ile adada tatil yapmaktadır. Bir süredir psikolojik tedavi gören Karin'in iç sorunları, çevresindeki insanlarla oluşturduğu dengeyi de bozarak, kararsızlığı ve dengesizliğinin bedelini herkese dayatıp, tamir edilemez zararlara yol açmaktadır.
Sonsuz sevgi ve sınırsız anlayışa sahip kocası Martin, Karin'in her türlü davranışına göz yumarak, O'nun iyileşeceği günü umutla ve sabırla beklemektedir. Erkek kardeşi Minus ise, dış dünyaya som sessizlikle isyan ederken, içinde babasına olan kızgınlık hissiyle, en az Karin kadar hastadır.

The Exorcist (Şeytan) 1973 yılında çekilmiş bir film olmasına rağmen günümüzde hala gelmiş geçmiş en korkunç filmlerden biri olarak anılır. Filmin bu denli korkutucu bulunmasının nedeni belki de en etkili kötülük simgesinin insanoğluna karşı etkisinin fazlasıyla hissettirildiği nadir filmlerden biri olmasıdır. The Exorcist , William Friedkin tarafından çekilmiş bir filmdir.
Konusu kısaca 12 yaşında bir kızın (Linda Blair) davranışlarını garip bulan annesinin (Ellen Burstyn) kızını iyileştirmek için önce bilimsel sonrada dini yöntemlere başvurmasıyla yönünü belli eden bir film olarak karşımıza çıkar.

Bilimsel yöntemlerden sonuç alamayan anne, bir rahibe (Max von Sydow) başvurur. Gittikçe hareketleri daha çok garipleşen kızın bedenine şeytan girdiğini tespit eden rahip , şeytanı bedenden çıkarmak için ayinlere ve ayetlere başvurur.

Egzorsizm görünmeyen bir varlığın etkisi altına girdiği sanılan kimseyi çeşitli yöntemlerle bu etkiden kurtarmaya çalışma olarak tanımlanır. Bu terim daha çok Hristiyanlık'ta kullanıldığından filmde Şeytan'ın Latince konuşmasıda normal olarak karşılanabilir. Filme ismini veren Egzorsist'te şeytan çıkarma işini yapan kişi olarak geçiyor. Film 2000 yılında dijital olarak geliştirilen ve silinmiş sahnelerinde eklendiği versiyonuyla sinemalara ve piyasaya tekrar sürülmüştür.

Martin Scorsese (17 Kasım 1942), İtalyan asıllı Amerikalı yönetmen, New York Üniversitesi Sinema Bölümünde okudu ve 1963/64 yıllarında “What’s a Nice Girl Like You Doing in a Place Like This” ve “It’s Not Just You, Murray!” adlı kısa metrajlı filmleri çekti. 1965 ile 1972 yılları arası çektiği filmler: “The Big Shave”(1967), “Who’s That Knocking at My Door?” (1965-1968), “Street Scenes”(1970), “Boxcar Bertha” (1972).
Mean Streets(1973) adlı film, Scorsese’nin Robert De Niro ile birlikte çalışmalarının başlangıcı oldu. Filmin kahramanları, dışlanmış, suç, günah ya da intikam duygularıyla beslenmiş insanları canlandırıyordu. Filmin kurgusunda, Pesimisttik davranış grafikleri sergileniyordu.
Alice Doesn’t Live Here Anymore (Alice Artık Burada Yaşamıyor-1974) adlı filmde bir kadının çiftlik yaşantısına ilişkin çocukluk düşleri anlatılıyordu. Scorsese’nin bu filmindeki gerilimi, kamera ayarlamaları ve zengin montajı göz dolduruyordu.

Taxi Driver (Taksi Şoförü-1975) bu film, küçük yaşlardaki sokak kızını(Jodie Foster) ve onu kurtarabileceğini düşünen bir Vietnam gazisi (Robert De Niro) arasında geçer.
Lisa Minelli ve Robert De Niro’nun başrollerinde oynadığı “New York, New York” (1977) filmiyle Scorsese eski Broadway gösteri dünyasına nostaljik bir yapıt bıraktı. Bu filmin hemen ardından “The Last Walt” 1978 yapımı filmini çekti.
Raging Bull(Kızgın Boğa-1980) adlı filmle Scorsese, getto tarzından çıkarak yeni bir ilgi alanına eğilmiş olur. Bu filmde İtalyan asıllı Amerikalı boksör Jake La Motta’nın yükselişini ve çöküşünü anlatır. Socorsese’in bu filmi 8 dalda Oscar’a aday gösterilir.
The King Of Komedy(Kahkaha Kralı) 1981 yapımı bu filminde Scorsese, televizyon ve eğlence dünyasını alaylı bir tarzda irdeler ve aynı zamanda Amerikan düşünü tahtından indirir. Ardından “After Hours”(Geç Saatlerde-1985) filmini çekti.

Tom Cruise, başrolde oldugu 'Minority Report' ta oğlunu kaybetmiş bu sebeple eşinden ayrılmış, kendini haplara vermiş ama bütün bu olumsuzluklara rağmen ön-suç departmanında başarılı bir komiser 'Chief John Anderton' olarak karsımıza çıkıyor. Chief John Anderton ve arkadaşları ön-suç departmanında 'kahinler' sayesinde planlanan cinayetleri işlenmeden önce bilerek suçluları yakalamaktadırlar. Ancak birgün kahinlerden gelen bilgilerde kendisinin bir cinayet işlediğini görür, bu öngörünün hatalı oldugunu kendisine komplo kurulduğunu düşünerek, gerçeği ortaya çıkarmaya, kendini aklamaya karar verir. 'Minority Report' işte tamda bu noktada başlıyor.

Philip K. Dick in aynı adlı romanından sinemaya uyarlanan filmin yönetmenliğini efsanevi yönetmen Steven Spielberg, senaristliğini ise Scott Frank, Jon Cohen ikilisi üstleniyor.