Thomas Cruise Mapother IV (bu ad, büyük-büyükbabasından beri devam eden bir gelenekti, Tom'un babası III), 3 Temmuz 1962 tarihinde New York, Syracuse'da elektrik mühendisi olan Thomas Cruise Mapother III ve özel okul öğretmenliği yapan Mary Lee'nin oğlu olarak dünyaya geldi. Kanada'da ikamet eden
Robert Hopkins Public School ve yine Kanada sınırları içinde bulunan
Henry Munro Middle School'da eğitim gören
Tom, eğitim hayatı boyunca yaklaşık 14 okul değiştirdi.
19 yaşına gelen
Tom, sinemadan yana kullandığı seçiminin hayatını tümünden değiştirmesine izin verdi ve 1981 senesinde
Brooke Shields ve
Martin Hewitt'in başrollerini paylaştığı 'En İyi Müzik' dalında Oscar adayı olan "
Endless Love" ('
Billy' karakteriyle) adlı yapımda rol aldı. Aynı yıl,
Harold Becker'in yönetmenliğini yaptığı,
Timothy Hutton,
George C. Scott,
Sean Penn ve
Ronny Cox'un rol aldığı "
Taps" ('
David Shawn' karakteriyle) adlı yapımda yer aldı.
1983 yılında
Tom, usta yönetmen
Francis Ford Coppola'nın yönettiği "
The Outsiders" ('
Steve Randle' karakteriyle),
Jackie Earle Haley ile birlikte "
Losin' It" ('
Woody' karakteriyle) komedisinde,
Paul Brickman'ın yazıp, yönettiği, kendisine Altın Küre adaylığı getiren "
Risky Business" ('
Joel Goodsen' karakteriyle) adlı yapım ve "
All The Right Moves" ('
Stefen Djordjevic' karakteriyle) adlı yapımda yer aldı.